En Popüler Süs (Fino) Köpeği Cinsleri ve Özellikleri

Süs (fino) köpeği cinsleri, insana refakat etmek için yetiştirilmiş küçük ırkların halk arasındaki genel adıdır. En bilinenleri Maltese, Pomeranian, Chihuahua, Yorkshire Terrier, Shih Tzu ve Papillon'dur. Ağırlıkları ırka göre yaklaşık 1,4 kg ile 13 kg arasında değişir, ömürleri çoğunlukla 10-18 yıldır. Seçerken tüy bakımına, havlama eğilimine ve ırka özel sağlık risklerine bakın.

1. Maltese

Oldukça zeki olan Maltese ırkı, çoğunlukla eğitim kısmında sahibine zorluk çıkarabilir. Apartman dairelerinde yaşamaya uygun olan bu cins oldukça şirin bir görünüme sahiptir. Tarihi çok eskiye dayanır, Ağırlıkları 1 kilo ile 3 kilo arasında değişiklik gösterir, ortalama ömürleri 12 yıldır. Küçük ırkların çoğu gibi diş taşına yatkındır, düzenli diş bakımı gerekir.

2. Pomeranian

Oldukça ünlü olan Pomeranian cinsi dünya genelinde ünlüdür. Herkes tarafından sevilir, kısaca Pom olarak anılır. Ortalama yaşam süreleri 12 ile 16 yıl arasında değişiklik gösterir. Yetişkinlik dönemlerinde ortalama 20 cm büyüyen bu cinsin ortalama ağırlığı 3,5 kiloyu bulmaktadır. Merck Veterinary Manual'a göre soluk borusu çökmesi (trakea kollapsı) oyuncak ve minyatür ırklarda sık görülür. Bu yüzden göğüs tasması tercih edilir. 

3. Kaniş

Poodle olarak da adlandırılan kanişler oyuncak köpeklere benzetilirler. Sevimli ve akıllı bir köpek cinsidir. Çok zeki ve eğitime hevesli bir ırktır. Kıvırcık tüyü az döker ama düzenli tıraş ister. FCI standardına göre Toy Poodle 24-28 cm, Standart Poodle ise 45-60 cm boyundadır. İkisinin ağırlığı karıştırılmamalıdır. Diz kapağı çıkığı ve ilerleyici retina atrofisi (PRA, göz hastalığı) ırkta bilinen risklerdir.

4. Pekingese (Pekinez)

Ortalama yaşam ömürleri 12 ile 15 yıl arasında değişen pekinez köpekleri uzun tüyleriyle bir hayli ilgi çekici bir görünüme sahiptir. 15 ile 23 cm boyutuna ulaşabilen pekinez ırkının ulaşabildiği en yüksek ağırlık 6 kilo civarıdır. Kısa burunlu olduğu için sıcağa çok duyarlıdır, gözlerinin yuvasından çıkma riskine karşı korunması gerekir.

5. Shih Tzu

Arkadaş canlısı ve sadık olarak tanınan bu ırk, süs köpekleri arasında en fazla kiloya sahip olabilen cinstir. Ağırlığı en yüksek 7 kiloya ulaşan Shih tzu, Çin imparatorluğunda oldukça popüler olan bir köpek cinsidir.

6. Chihuahua

Dünyanın en küçük köpek cinsleri arasında yer alan Chihuahua, adını Meksika’ın en büyük eyaletinden almıştır. İlk insan topluluğu olan Toktekler tarafından evcilleştirildiği söylense de kanıtlanmamıştır. Diz kapağı çıkığı ve diş sorunları sık görülür, yavruları kan şekeri düşüklüğüne (hipoglisemi) yatkındır.

7. Papillon

Adını kelebeğe benzeyen kulaklarından alan Papillon köpeklerinin tüyleri ipeksi ve uzundur. Kuyrukları kıvrıktır, burunları ise hafif sivri olup oyuncak köpeklere benzerler. Ortalama ağırlıkları 3 ile 4 kilo arasındadır. Erişkin haldeki boy uzunluğu 20 ile 28 cm arasında değişiklik gösterir. Eğitimi kolaydır, düzenli oyun ve zihinsel uyarı ister. Diz kapağı çıkığına yatkınlık görülebilir.

8. American Cocker Spaniel

Cocker, sportif bir köpek ırkından olan sağlam vücuda sahip sevimli köpektir. Av köpeği olarak yetiştirilen Amerikan Cocker Spaniel zamanla sadık aile köpeği olarak yetiştirilmiştir. Ortalama ağırlıkları 10 ila 13 kilogram arasındadır.

9. Dachshund

Aktif, cesur ve meraklı olan Dachshund minyatür olarak sınıflandırılmaktadır. Merck Veterinary Manual, Dachshund, Shih Tzu ve Pekingese gibi küçük ırkları disk hastalığında öne çıkarır. Merdiven çıkmayı ve zıplamayı sınırlamak, kilosunu korumak önemlidir.

10. Minyatür Schnauzer

Kare orantılı yüz hatlarına sahip olan teriyer kendinden emin yürüyüş yapıları vardır. Oldukça sevdiklerine düşkün olan ve temas bağımlısı ırktır. 5 ile 9 kilogram arasında ağırlıkları mevcuttur. Pankreas iltihabına (pankreatit) yatkın olduğundan beslenmesinde yağlı gıdalardan kaçınılmalıdır.

11. Cavalier King Charles

Oyuncu, zeki ve kucak köpeğidir. King Charles hafif dalgalı ve tüyleri orta uzunluktadır. Ortalama ağırlıkları 5 ila 8 kilogram arasındadır. 2019 yılında yayımlanan “ACVIM consensus guidelines for the diagnosis and treatment of myxomatous mitral valve disease in dogs” başlıklı makale, yatkın ırklarda düzenli kalp muayenesini önerir.

12. Pug

Heyecanlı bir karaktere sahip olan Puglar oldukça arkadaş canlısıdır. Çok fazla büyümezler. Kafasının üst kısmında deri kırışıkları ile kendi özgü havaları vardır. 6 ile 8 kilogram arasında yer almaktadır. ACVS'ye göre brakisefalik ırklar daralmış hava yolları yüzünden horlama ve sıcakta nefes darlığı yaşayabilir. Kilo almaya da eğilimlidir.

13. Affenpinscher

Maymunumsu yüzüyle dikkat çeken gözüpek ve inatçı bir bekçidir. Sert telli tüyü düzenli fırçalama ister. Diz kapağı çıkığı ırkta izlenmesi gereken bir noktadır.

14. Bichon Frisé

Neşeli, sosyal ve oyuncu bir ırktır. Pamuk gibi kıvırcık tüyü günlük tarama ve düzenli tıraş ister. Cilt alerjileri ve diz kapağı çıkığı sık görülen sorunlar arasındadır.

15. Italian Greyhound

Zarif, hassas ve sahibine yapışan bir ırktır. Kısa tüyü bakım gerektirmez ama kolay üşür. İnce ön bacak kemikleri atlama ve düşmelerde kırılabilir, bu yüzden yüksek mobilyalardan inmesi engellenmelidir.

16. French Bulldog

Rahat, genellikle sessiz ve insan odaklı bir ırktır. Kısa burunlu yapısı nedeniyle sıcak çarpmasına ve solunum sorunlarına açıktır. French Bulldog yazımız bakım ipuçları verir.

Süs (Fino) Köpeği Nedir?

Türkiye'de fino kelimesi tek bir ırkı anlatmak için kullanılmaz. Küçük ve kucakta taşınabilen köpeklerin genel adıdır, yani fino köpeği ile süs köpeği günlük dilde aynı anlama gelir. FCI bu köpeklerin çoğunu Grup 9 Companion and Toy Dogs(Refakatçi ve Süs Köpekleri) altında toplar. AKC ve The Kennel Club ise küçük boylu ırklardan oluşan bir "Toy" grubu tanımlar.

Halk arasında süs köpeği sayılan her küçük ırk bu gruplarda yer almaz. FCI Minyatür Schnauzer'i Grup 2'ye, Dachshund'u Grup 4'e yerleştirir. AKC bunları Terrier ve Hound grubunda değerlendirir. French Bulldog FCI'de Grup 9'dadır ama AKC'de Non-Sporting grubundadır. Apartman yaşamında sık tercih edildikleri için onlara da yer verdik.

Süs Köpeği Cinsleri Karşılaştırma Tablosu

Değerler FCI, AKC ve The Kennel Club standartlarından derlenmiş yaklaşık aralıklardır.

Irk	Ağırlık	Boy	Ömür	Tüy bakımı	Enerji
Maltese	3-4 kg	20-25 cm	12-15 yıl	Günlük tarama	Orta
Pomeranian	1,4-3,2 kg	18-22 cm	12-16 yıl	Sık fırçalama	Orta-yüksek
Chihuahua	1,5-3 kg	13-20 cm	14-16 yıl	Haftalık	Orta
Yorkshire Terrier	2-3,2 kg	17-23 cm	11-15 yıl	Günlük tarama, kesim	Yüksek
Shih Tzu	4-8 kg	20-28 cm	10-18 yıl	Günlük tarama	Düşük-orta
Papillon	2,3-4,5 kg	20-28 cm	14-16 yıl	Haftalık	Yüksek
Pekingese	3,2-6,4 kg	15-23 cm	12-14 yıl	Günlük fırçalama	Düşük
Toy Poodle	2-3 kg	24-28 cm	10-18 yıl	Aylık tıraş	Yüksek
Cavalier King Charles	5,9-8,2 kg	30-33 cm	12-15 yıl	Düzenli fırçalama	Orta
Pug	6,3-8,2 kg	25-33 cm	13-15 yıl	Az	Düşük
Minyatür Schnauzer	5-9 kg	30-36 cm	12-15 yıl	Düzenli kesim	Yüksek
Minyatür Dachshund	4-5 kg	13-15 cm	12-16 yıl	Varyeteye göre	Orta
Affenpinscher	3-4,5 kg	23-29 cm	12-15 yıl	Düzenli fırçalama	Orta
Bichon Frisé	5-8 kg	24-29 cm	14-15 yıl	Günlük tarama, tıraş	Orta
Italian Greyhound	3,2-6,4 kg	33-38 cm	14-15 yıl	Az	Orta-yüksek
French Bulldog	8-13 kg	28-33 cm	10-12 yıl	Az	Düşük

Hangi Süs Köpeği Size Uygun?

Ölçütler genel eğilimdir, her köpeğin farklı olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Apartman ve sessizlik: Cavalier, Shih Tzu, Pug ve French Bulldog genellikle daha sakindir. Chihuahua, Pomeranian, Minyatür Schnauzer ve Affenpinscher daha sık havlar.

Çocuklu ev: Italian Greyhound ve Chihuahua kırılgan yapıları yüzünden küçük çocuklarla birlikteyken yakın gözetim gerektirir. Cavalier, Bichon Frisé ve Pug genellikle sabırlıdır.

Tüy bakımı: Maltese, Yorkshire Terrier, Toy Poodle ve Bichon Frisé az döker. Bu ırkların tüyü düzenli tarama ve tıraş ister. Alerjiye yol açan proteinler tüyde olduğu kadar köpeğin kepeğinde, tükürüğünde ve idrarında bulunur (AAAAI), bu yüzden tüy dökmeyen süs köpekleri alerjiye karşı garanti sunmaz. 2012 yılında yayımlanan “Can f 1 levels in hair and homes of different dog breeds: Lack of evidence to describe any dog breed as hypoallergenic” başlıklı makale, hipoalerjenik ırk fikrini destekleyen kanıt bulunmadığını bildirir.

Yalnız kalma: Hiçbir köpek uzun süre yalnız bırakılmamalıdır. Refakate çok bağlı ırklarda ayrılık kaygısı daha sık görülür.

Süs Köpeklerinin Bakımında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Küçük boy az bakım anlamına gelmez. Küçük ırklarda diş taşı, diz kapağı çıkığı, soluk borusu çökmesi ve kilo fazlalığı sık karşılaşılan sağlık sorunlarıdır. 2016 yılında yayımlanan “The epidemiology of patellar luxation in dogs attending primary-care veterinary practices in England” başlıklı makalede diz kapağı çıkığının küçük ırklarda daha sık görüldüğü bildirilmiştir. Düzenli diş fırçalama, ideal kiloyu korumak ve göğüs tasması kullanmak bu riskleri azaltır. Türkiye'de sahipli köpeklerin mikroçip ile kayıt altına alınması gerekir.

Nefes darlığı, dil ve diş etlerinde morarma, bayılma, ani topallama, arka bacakta güç kaybı, yavruda titreme ve aşırı hâlsizlik gibi belirtiler olduğunda mutlaka veteriner hekime danışın. Bu durumlarda evde müdahale denemeyin.

Süs Köpekleri İçin Beslenme

Küçük ırkların midesi küçüktür. VCA Animal Hospitals, oyuncak ve küçük ırk yavrularının sık ve küçük öğünlerle beslenmesini önerir. VCA, küçük tane boyunun çiğnemeyi kolaylaştırdığını belirtir. Kuru mama diş fırçalamanın yerini tutmaz. Yaşa ve ırka uygun seçenekler için küçük ırk köpek maması ve özel ırk köpek mamaları kategorilerine bakabilirsiniz.