Evden Kaçan Kedi Ne Zaman Döner?

“Evden kaçan kedi ne zaman döner?” sorusunun kesin bir cevabı olmasa da araştırmalar umut veriyor. 1.210 kayıp kedinin incelendiği bir çalışmada, kedilerin yaklaşık üçte biri ilk 7 gün içinde ciddi bir sağlık sorunu olmadan bulunduğu görülmüş. Bulunan kedilerin dörtte üçü ise kayboldukları noktadan en fazla 500 metre uzaklıktaydı. Bu yüzden beklemek yerine ilk saatlerden itibaren evin çevresini sessizce ve el feneriyle, mümkünse sokak sakinleştiğinde aramak en mantıklı ilk adımdır. Kediniz yaralı döndüyse ya da günlerdir yemek yemediyse vakit kaybetmeden veteriner hekiminize başvurun.

UYARI:Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Bu yazı, hakemli kayıp kedi araştırmaları, Merck Veterinary Manual, VCA, Cornell, International Cat Care ve Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatı temel alınarak hazırlanmıştır.

Kaçan Kedi Eve Döner mi? 

Kaçan kedilerin çoğu bulunur. ABD'de 2012 yılında yayımlanan “Frequency of Lost Dogs and Cats in the United States and the Methods Used to Locate Them” başlıklı ankette kayıp kedilerin %75'inin bulunduğu ve kediler en sık kendi kendine döndüğü görülmüş. Köpeklerde bu oran %93'tü. Dolayısıyla kayıp kedileri bulmak, kayıp köpekleri bulmaktan daha zordur.

En ayrıntılı zaman çizelgesi, 2018 yılında yayımlanan “Search Methods Used to Locate Missing Cats and Locations Where Missing Cats Are Found” başlıklı çalışmadan geliyor.

Yukarıdaki veriler, çevrim içi anketi gönüllü olarak dolduran kedi sahiplerinden toplandığı ve Türkiye'de yapılmış benzer bir hakemli çalışmaya rastlamadığımız için bu oranları kesin tahminler olarak değerlendirmemek gerekir. Araştırmacılar, fiziksel aramanın kediyi bulma olasılığını artırabileceğine ilişkin istatistiksel açıdan sınırda bir bulguya ulaştı ve ilk hafta içinde kapsamlı arama yapılmasını önerdi.

Kaybolan Kedi Nerede Saklanır?

Kaçan kediniz büyük olasılıkla evinizin çok yakınında sessizce saklanıyor. 2018 çalışmasında kedilerin %83'ü dış mekânda, %11'i başka birinin evinde, %4'ü kendi evinin içinde bulundu.

Missing Animal Response Network bunu sessizlik faktörü olarak tanımlar. Korkmuş bir kedi, sahibinin sesini duysa bile miyavlamayabilir. Sessiz kalan kedi de çok yakında olabilir.

Hiç dışarı çıkmamış ev kedisi

Bu kediler genellikle kaçtıkları yere birkaç bina mesafede kalır ve günlerce aynı noktada bekleyebilir. Apartmanlarda sığınak, çatı arası ve otopark ilk aranacak yerler arasındadır.

Dışarıya alışık kedi

Çalışmada çok meraklı kedilerin başka birinin evinde bulunma olasılığı daha yüksekti. Açık kalan bir garaja ya da depoya girip kapı kapanınca mahsur kalabilirler.

Kediler Neden Evden Kaçar?

Kaçışların arkasında genellikle merak, ani korku ya da üreme dürtüsü vardır. Havai fişek, tadilat, taşınma, eve yeni bir hayvan gelmesi ya da kızgınlık dönemi kaçma isteğini artırabilir. Bu etkenlerin kediler üzerindeki etkileri hakkında kedilerde stres belirtileri ve kedilerde ayrılık kaygısı yazılarımızdan bilgi edinebilirsiniz.

Evden Kaçan Erkek Kedi Ne Zaman Döner?

Kısırlaştırılmamış bir erkek kedi, dişi kedilerin kokusunu takip ederek geniş bir alanda dolaşabilir ve günlerce eve uğramayabilir. Elimizdeki çalışmalarda erkek kedilere özgü bir dönüş süresi bildirilmiyor. VCA Animal Hospitals kuruluşuna göre kısırlaştırma, erkek kedilerin dolaşma davranışını vakaların yaklaşık %90'ında azaltır.

Kedim Kaçtı, İlk 48 Saatte Ne Yapmalıyım?

En umut verici yöntem, önce evin içini, ardından yakın çevresini sistemli biçimde aramaktır. 2018 yılında yayımlanan çalışmada, komşularla konuşmanın, yakın çevreyi aramanın ve geceleri el feneriyle dolaşmanın kedilerin daha hızlı bulunmasıyla ilişkili olduğu belirlendi.

• Önce evin içini kontrol edin. Dolapların üstüne, bazaların altına, çamaşır makinesinin arkasına ve kilere bakın.
• Kaçtığı noktadan başlayın. İlk birkaç binayı, araç altlarını ve çalılıkları adım adım tarayın, sonra çemberi genişletin.
• Gece fenerle arayın. International Cat Care, ortam sessiz olduğu için özellikle geceleri aramayı önerir. Feneri dar ve karanlık alanlara tutun.
• Komşularla konuşun. Kediniz bir garajda, depoda, kilerde ya da araçta mahsur kalmış olabilir. Bu yerleri kontrol etmek için izin isteyin.
• Sakin sesle çağırın. Adını söyleyip sevdiği ödül mamasının paketini sallayın. International Cat Care, korkmuş kedinin çağrılara yanıt vermeyebileceğini hatırlatır. Kediyi görürseniz kovalamayın.
• Canlı yakalama kapanı kurun. Kedinin görüldüğü yerin yakınına hayvana zarar vermeyen bir kapan yerleştirin. Kapanın içine bir miktar kokulu yaş kedi maması koyun ve kapanı kısa aralıklarla kontrol edin. Mümkünse belediyenin veteriner işleri biriminden ya da deneyimli gönüllülerden destek alın. Kapanı soğuk veya yağışlı havalarda uzun süre gözetimsiz bırakmayın.
• İlan verin, barınakları arayın. Fotoğraflı ilanı mahalle gruplarında ve kliniklerde paylaşın, belediye hayvan bakımevine mümkünse bizzat gidin.
• Kayıp bildirimini yapın. Kedinizin mikroçip kaydına kayıp bilgisinin eklenmesini sağlayın.

Mikroçip ve PETVET Kaydı Kayıp Kediyi Bulmaya Nasıl Yardım Eder?

Mikroçip konum göstermese de bulunan kedinin size dönmesini sağlayan en güçlü araçtır. Mikroçip, okuyucuyla tarandığında 15 karakterli bir kod gösterir. Ancak bu kodun işe yarayabilmesi için kayıtlı sahip bilgilerinin güncel olması gerekir.

2009 yılında yayımlanan “Characterization of Animals with Microchips Entering Animal Shelters” başlıklı çalışma, ABD'de 53 barınağa giren 7.704 mikroçipli hayvanı inceledi. Sahibine ulaşılamayan vakalarda en sık karşılaşılan neden, %35,4 oranıyla yanlış ya da kullanılmayan telefon numaralarıydı. Ohio State Üniversitesinin bu çalışmaya dayanan özetine göre mikroçipli kedilerin barınaklardan sahiplerine dönme oranı, mikroçipsiz kedilerinkinden yaklaşık 21 kat yüksektir.

Türkiye'de sahipli kedilerin mikroçiple kimliklendirilmesi ve Tarım ve Orman Bakanlığının PETVET sistemine kaydı, “Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik” ile zorunlu tutulur. Yönetmeliğin 12. maddesi, kaybolan ve bulunan kedilerle ilgili iki kural belirler.

Kayıp bildirimi: Kayıtlı kedinin kaybolması hâlinde sahibi durumu yedi gün içinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ya da Bakanlıkça yetkilendirilmiş kurum veya kişilere bildirir.

Bulunan kedi: Resmî kayıtlarda sahipli görünen bir kediyi bulup sahiplenmek isteyen kişinin başvurması hâlinde, kedinin kayıtlı sahibine ivedilikle haber verilir ve kedisini teslim alması için yetmiş iki saat süre tanınır.

Bu yüzden taşındığınızda ya da numaranız değiştiğinde kaydınızı güncelleyin. Çip zamanla deri altında yer değiştirebilir. AAHA'nın yayımladığı bir yazıda da bu nedenle veteriner randevularında çipin okutulması öneriliyor. Üzerinde telefon numaranızın bulunduğu künyeye sahip bir kedi tasması da kedinizi bulan kişinin size hemen ulaşmasını sağlar.

Kedilerin Kaybolmasına Dair Yanlış Bilinenler

Eve Dönen Kediyi Veteriner Kontrolü Bekler

Kediniz döndüğünde onu sakin bir odaya alın ve veteriner hekiminizden randevu isteyin. Dışarıda geçen günler yaralanma, su kaybı, parazit ve açlık riski taşır.

Uyarı: Kediniz topallıyorsa, yarası veya nefes darlığı varsa, yüksekten düşmüş olabileceğinden şüpheleniyorsanız, birkaç gündür yemek yememişse, halsizlik ya da kusma görülüyorsa veya göz akında ya da diş etlerinde sararma fark ediyorsanız gecikmeden veteriner hekime başvurun. Kedinize zorla yiyecek veya su vermeyin ve insanlar için üretilmiş ilaçları veteriner hekiminizin önerisi olmadan kedinize vermeyin.

Uzun süre yemeyen kedilerde hepatik lipidoz (karaciğer yağlanması) gelişebilir. Cornell Feline Health Center'a göre bu hastalıktan önce neredeyse her zaman belirgin bir iştahsızlık dönemi vardır. Illinois Üniversitesi Veteriner Fakültesi, birkaç gün üst üste yemek yemeyen kedilerde hepatik lipidoz riskinin başladığını vurgular. Merck Veterinary Manual, hastalığın özellikle kilolu kedilerde görüldüğünü belirtir. Ağır vakalarda veteriner hekimler beslenme sondasıyla destek verir.

Clinician's Brief'e göre ikinci kattan veya daha yüksekten düşen kedilerde göğüs yaralanmaları ile kemik ve eklem hasarları görülebilir. Bazı iç yaralanmaların belirtileri ise günler sonra ortaya çıkabilir. Yürüyebilse bile muayene ettirin.

Kedinin Tekrar Kaçmasını Önlemek

Pencere ve balkon filesi: ASPCA, yüksekten düşme kazalarına karşı sağlam ve yerine tam oturacak şekilde monte edilmiş pencere filesi kullanılmasını önerir.

Kapı rutini: Misafir geldiğinde veya kargo teslimatı sırasında kedinizi kapısı kapalı bir odaya alın.

Taşınma: Taşındıktan sonraki ilk haftalarda kedinizi dışarı çıkarmayın. Yolculuk sırasında ise kilitlenebilen bir kedi taşıma çantası kullanın.

Kısırlaştırma: Zamanlamayı veteriner hekiminizle konuşun.

Takip cihazı: GPS'li tasma anlık konum bilgisi sağlar ancak pil ömrü kısa olabilir ve kapalı alanlarda sinyal zayıflayabilir.

Ev içi zenginleştirme: Tırmalama ağaçları, kedilerin dışarıyı izleyebileceği pencere önü alanları ve düzenli oyun etkinlikleri kaçma isteğini azaltabilir.

Sık Sorulan Sorular

Kaybolan kedi kaç günde döner?

Kesin bir süre yok. 1.210 kedilik çalışmada kedilerin yaklaşık %34'ü ilk 7 günde, %50'si ise 30 gün içinde canlı bulundu.

Kaçan kedi kendi evini bulabilir mi?

Bazı kediler kendi kendine döner ancak korkmuş bir kedi çoğu zaman evin yakın çevresinde saklanır ve bulunduğu yerden çıkmaz. Bu yüzden yakın çevreyi aramak mantıklı ilk adımdır.

Kediler kaç kilometreden eve dönebilir?

Uzun mesafeden dönüş hikâyeleri istisnadır. Araştırmada bulunan kedilerin dörtte üçü, kayboldukları noktadan en fazla 500 metre uzaklıktaydı. En uzak bulunma mesafesi ise yaklaşık 25 kilometreydi.

Kayıp kedi bir hafta sonra bulunur mu?

Evet, bulunabilir. Aynı çalışmada oran 61. güne kadar yaklaşık %56'ya çıktı. Aramayı ve barınak kontrollerini sürdürün.

Taşındıktan sonra kaçan kedi eski evine gider mi?

Kesin bir veri yok. Yine de yeni evin çevresiyle birlikte eski evinizin yakınını kontrol etmek ve eski komşularınıza haber vermek makul olur.

Kayıp kediyi aramayı ne zaman bırakmalıyım?

Aktif arama çalışmalarının yoğunluğu zamanla azaltılabilir ancak PETVET'teki kayıp kaydınızın ve iletişim bilgilerinizin güncel tutulması, kediniz aylar sonra bulunsa bile sizinle iletişime geçilmesini sağlar.

Doğru yerde ve doğru saatte yapılan sakin bir arama çoğu zaman sonuç verir. Bugün evin çevresinden başlayın ve kediniz döndüğünde onu veteriner kontrolüne götürün.

Kaynaklar

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5789300/

https://www.mdpi.com/2076-2615/2/2/301

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19601734/

https://indoorpet.osu.edu/veterinarians/microchip

https://www.missinganimalresponse.com/lost-cat-behavior/

https://vcahospitals.com/know-your-pet/cat-neutering-and-behavior

https://www.vet.cornell.edu/departments-centers-and-institutes/cornell-feline-health-center/health-information/feline-health-topics/hepatic-lipidosis

https://vetmed.illinois.edu/pet-health-columns/hepatic-lipidosis-when-cats-dont-eat/

https://www.merckvetmanual.com/digestive-system/hepatic-diseases-of-small-animals/feline-hepatic-lipidosis

https://www.cliniciansbrief.com/article/lowdown-high-rise-syndrome

https://www.aspca.org/node/4032

https://icatcare.org/articles/lost-your-cat

https://www.aaha.org/trends-magazine/publications/are-you-checking-the-chip/

https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=24414&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5