Kedinize Ödül Maması Verirken Dikkat Etmeniz Gerekenler

•

Yazar: Veteriner Hekim Oğuzhan Aytekin

•

Yayın Tarihi: 17.09.2026

•

Okuma Süresi: 12 Dakika

Kedinize Ödül Maması Verirken Dikkat Etmeniz Gerekenler

Öncelikle kedi sahiplerinin sıkça sorduğu “Kedi ödül maması nasıl verilir?” sorusunu kısaca yanıtlayalım. Patili dostunuza vereceğiniz ödüller günlük kalori ihtiyacının %10'unu geçmemeli, öğünün yerine asla verilmemeli ve istenen davranışın hemen ardından sunulmalıdır. 4 kiloluk sağlıklı bir yetişkin kedi için bu sınır günde yaklaşık 22 kcal'dir. Kediniz yavru, kilolu ya da reçeteli diyetteyse miktarı veteriner hekiminizle belirleyin. Şimdi bu sınırı kendi kedinize nasıl uygulayacağınıza bakalım.

Kedinizin ödül mamasının ambalajının hışırtısına koşarak gelmesi günün en keyifli anlarındandır. Ama birkaç tane ödül mamasının kalorisini de göz kararıyla belirlerseniz ve küçük ödüller gün boyunca fark edilmeden birikir. Bu yazıda kedinizin kilosuna göre günlük ödül sınırını, etiketten adet hesabını, ödül türlerini, doğru ve yanlış zamanlamayı ve özel durumdaki kedilerde dikkat edilecekleri bulacaksınız.

UYARI: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Yazıdaki bilgiler WSAVA, VCA Animal Hospitals, Cornell Feline Health Center, Merck Veterinary Manual, FDA ile Tarım ve Orman Bakanlığı yem mevzuatı temel alınarak hazırlanmıştır.

Kedi Ödül Maması Nedir? Kedi Ödül Mamasının Günlük Beslenmede Yeri Nedir?

kafasını yukarı doğru kaldırıp bakan kedi

Ödül maması tam ve dengeli mamaya ek olarak verilen bir ikramdır. Beslenmenin temelini tam ve dengeli olarak sunulan kedi maması oluşturur. Eğitimde pekiştirme, günlük rutinde zihinsel uyarım sağlama ve aranızdaki bağı güçlendirme gibi farklı amaçlarla kullanılır. WSAVA'ya göre fazla verildiğinde ana diyetin dengesini bozar ve istenmeyen kilo alımına yol açar.

Yemlerin Piyasaya Arzı ve Kullanımı Hakkında Yönetmelik, günlük rasyon için tek başına yeterli olan tam yemile ancak başka bir yemle birlikte yeterli olan tamamlayıcı yemi ayırır. Ödül mamalarının büyük çoğunluğu tamamlayıcı yemdir. Paketinde vitaminli yazması da onu öğünün yerine koymanız için yeterli değildir.

Kedinize Günde Ne Kadar Ödül Maması Verebilirsiniz?

farklı renk ve şekilerdeki ödül mamaları

WSAVA ve VCA Animal Hospitals aynı kuralı paylaşır. Günlük kalorinin en az %90'ı tam ve dengeli mamadan gelmeli, ödüllerden gelen kalori ise en fazla %10 olmalıdır. WSAVA'nın ideal vücut kondisyonundaki sağlıklı yetişkin kediler için yayımladığı değerler aşağıdaki tabloda yer alır.

Kedinin kilosu	Günlük en fazla ödül kalorisi
2,5 kg	18 kcal
3 kg	20 kcal
3,5 kg	21 kcal
4 kg	22 kcal
4,5 kg	24 kcal
5 kg	25 kcal
5,5 kg	26 kcal
6 kg	26 kcal
7 kg	28 kcal

Fazla kilolu ya da hareketsiz kedilerde bu sınırın daha düşük olması gerekir. Bu kedilerde sınırı veteriner hekim belirlemek daha iyidir.

Paketin etiketinden adet nasıl hesaplanır?

1. Tablodan kedinizin kilosuna karşılık gelen kaloriyi alın (ör. 4 kg için 22 kcal).

2. Pakette "kcal/adet" ya da "kcal/kg" değerini arayın.

3. Adet başına 2 kcal yazıyorsa 22 ÷ 2 = günde en fazla 11 adet.

Etikette kalori yazmıyorsa, WSAVA üreticiye sormanızı önerir.

Ödül verdiğiniz gün ana mamayı azaltmak

Ödüllerden gelen kalori, kedinizin günlük kalori ihtiyacına dâhil edilir. Kediniz gün içinde ödüllerden 20 kcal aldıysa ana mamadan alacağı kaloriyi de yaklaşık 20 kcal azaltın. Bunun kaç grama denk geldiğini mamanızın etiketindeki kcal/kg değeri gösterir.

Ödül Maması Çeşitleri Nelerdir? Hangi Ödül Maması Ne Zaman Tercih Edilmelidir?

Tür	En çok ne işe yarar?	Dikkat edilecek nokta
Taneli/kıtır	Eğitimde sık ve küçük ödül	Diş sağlığı iddiasında VOHC onayına bakın
Çubuk	Özel anlar	Kalorisi yüksek olabilir, bölerek verin
Krema/sıvı	İlaç vermek, tırnak kesimine ve taşıma çantasına alıştırmak	Su kabının yerine geçmez
Çorba	Az su içen kediyi desteklemek	Kalorisi ürüne göre değişir
Yavru ödülü	Yavruyu yeni deneyimlere alıştırmak	Etiketteki yaş önerisine uyun
Catnip (kedi nanesi)	Oyun ve zenginleştirme	Her kedi tepki vermez

Taneli kedi ödül maması eğitimde en pratik seçenektir. Diş taşını azaltma iddiası ise yalnızca Veteriner Oral Sağlık Konseyi (VOHC) kabul mührü taşıyan ürünlerde değerlendirilmiştir.

Krema kedi ödül maması çoğu kedinin favorisidir. 14 gramlık bir ambalajın, neredeyse tamamı su olsa bile, en fazla 14 ml sıvı demektir. Bu miktar kedinizin gün içinde aldığı toplam sıvının küçük bir bölümü olduğundan krema ödül maması tüketen kedinin de su içmesi gerektiği unutulmamalıdır.

Catnip (kedi nanesi) ürünleri kalori içermez. BMC Veterinary Research'teki 100 kedilik bir çalışmada kedilerin %68'i kedi nanesine tepki vermiştir. ASPCA, çok miktarda tüketildiğinde kusma ve ishale yol açabileceğinden kedi nanesini kediler açısından toksik bitkiler arasında sayar. Bu yüzden bitkiyi kedinize yedirmeden, koklatarak sunmak daha doğrudur.

Kedi Ödül Maması Ne Zaman ve Nasıl Verilir?

çubuk formda kedi ödül maması

Kedi ödülü, ödülü almadan hemen önce yaptığı davranışla ilişkilendirir. Bu yüzden doğru anda verilen tek ödül, yanlış anda verilen birkaç ödülden daha etkilidir.

Doğru anlar

İstenen davranışın hemen ardından: Kediniz tırmalama tahtasını kullandığında ya da çağırdığınızda yanınıza geldiğinde ödülü birkaç saniye içinde verin.

Kademeli alıştırmada: VCA, kediyi korkutucu bir duruma yavaş yavaş alıştırmayı (duyarsızlaştırma) ve bu durumu sevilen bir ödülle eşleştirmeyi (karşı koşullandırma) önerir. Tırnak makasını önce uzaktan gösterip krema ödülü verebilir, makası günler içinde yaklaştırabilirsiniz. Kedinin tepki göstermediği mesafede kalmak esastır.

Daha fazla fikir için kedilere eğitim nasıl verilir rehberimize göz atabilirsiniz.

Ödülün ters teptiği anlar

Miyavlayarak mama talep ederken: Cornell'in Catwatch bülteninde veteriner davranış uzmanı Dr. Katherine Houpt, miyavlamayı ödüllendiren sahiplerin kedilerine bu davranışın işe yaradığını öğrettiğini belirtir. Bazen verip bazen vermemek davranışın sönmesini daha da zorlaştırır.

Masa başında insanlar yemek yerken: Sofradan verilen her lokma, kediyi masaya ve tezgâha yönelmeye teşvik eder.

Kedi korku içindeyken: Aşırı korkmuş bir kedi çoğu zaman yemeği reddeder. Bu durumda zorlamadan sakinleşmesini bekleyin.

Yavru, Kilolu, Yaşlı ve Özel Diyetteki Kedilerde Dikkat

mama kasesinin önünde duran yavru kedi

Yavru Kediler

Bilimsel olarak belirlenmiş tek bir yaş yoktur. Piyasada 6 hafta, 2 ay ve 3 ay gibi farklı öneriler dolaşır. VCA'ya göre yavrular yaklaşık 8 haftalıkken anne sütünden tamamen kesilir. Yavrunuz katı mamaya alıştıktan sonra, etiketinde yavrular için uygun olduğu yazan bir yavru kedi ödül maması seçip çok az miktarla başlayabilirsiniz.

Kısırlaştırılmış ve Kilolu Kediler

PLOS One'da yayımlanan bir çalışma, kısırlaştırılan erkek kedilerde ilk kilo alımının iştahtaki artıştan kaynaklandığını göstermiştir. Türkiye'de de fazla kiloluluk yaygındır. İstanbul'daki bazı veteriner kliniklerinde muayene edilen 200 kedinin %60'ında vücut kondisyon skoru 9 üzerinden 7 veya üzerinde bulunmuştur. Kediniz kiloluysa ödül sınırını ve gerekirse diyet (light) kedi maması seçeneklerini veteriner hekiminizle değerlendirin.

Yaşlı Kediler ve Diş hassasiyeti

Diş ve diş eti sorunu olan yaşlı kediler sert taneleri çiğnemekte zorlanabilir. Krema gibi yumuşak ödüller ise daha rahat tüketilir. Böbrek hastalığı gibi kronik bir sorun varsa ödül seçimini veteriner hekiminize danışın.

Reçeteli Diyet Uygulanan Kediler

WSAVA, tıbbi sorunu olan ya da reçeteli diyetle beslenen kedilerde standart ödüllerin uygun olmayabileceğini vurgular. VCA'ya göre böbrek hastalığında fosforu sınırlamak hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Kontrolsüz ödüller ise bu kısıtlamayı bozabilir. VCA ayrıca idrar yolundaki struvit taşlarını çözmeye yönelik diyette ve en az 8 hafta süren gıda alerjisi eliminasyon diyetinde reçeteli mama dışında hiçbir ödül verilmemesini önerir. Tek bir ödül bile diyetin sonucunu bozabilir.

Ödül Maması Seçerken Etikette Nelere Bakmalısınız?

krema ödül maması yiyen kedi

Yem tipi: "Tamamlayıcı yem" ibaresi var mı?

Kalori: Adet ya da kilogram başına kcal yazıyor mu?

İçerik sırası: İçerikler ağırlıkça en çoktan en aza doğru sıralanır. İlk sıralarda hayvansal protein var mı?

Yaşa uygunluk: Kedinizin yaş grubu için önerilmiş mi?

Boyut: WSAVA'nın uyardığı gibi boğulma riski yaratmayacak büyüklükte mi?

Saklama ve tarih: Açıldıktan sonraki saklama koşulu ve son kullanma tarihi uygun mu?

İlk deneme: Yeni ödülü önce çok küçük bir parçayla denediniz mi?

Bu listeyle kedi ödül maması çeşitleri arasında içerik bilgilerini karşılaştırarak seçim yapabilirsiniz.

Sofradan Verilen Yiyecekler Neden Ödül Yerine Geçmez?

masada oturan kedi

Sofradan verilen yiyeceklerin kalorisi beklenenden yüksektir ve bazıları kediler için zehirlidir. WSAVA verilerine göre 28 gram pişmiş derisiz tavuk göğsü 47 kcal, 28 gram chedar peyniri ise 120 kcal içerir. Yani küçük bir dilim tavuğun kalorisi 4 kiloluk bir kedinin günlük ödül kalori sınırının yaklaşık iki katı olabilir.

Kedinize Ödül Olarak Vermemeniz Gereken Yiyecekler

Soğan, sarımsak, pırasa ve frenk soğanı: Merck Veterinary Manual'a göre çiğ, pişmiş ya da kurutulmuş hâlde kırmızı kan hücrelerine zarar verebilir. Kedi bu etkiye en duyarlı türlerden biridir.

Üzüm, kuru üzüm, çikolata, kafeinli içecekler, alkol, çiğ maya hamuru: WSAVA ve ASPCA'nın zehirli besinler listelerinde yer alır.

Süt ve süt ürünleri: WSAVA'ya göre birçok kedi laktoz intoleransına sahiptir.

Pişmiş ya da çiğ kemik: Ciddi yaralanma ve tıkanmaya yol açabilir.

Çiğ hayvansal ödüller: FDA, çiğ ürünlerin Salmonella ve Listeria taşıyabildiğini ve riskin evdeki insanları da etkilediğini bildirir.

Kediniz zehirli bir yiyecek yediyse beklemeden veteriner hekiminize ulaşın. Evde kusturmaya çalışmayın. Cornell Feline Health Center'a göre kusma haftada bir defadan daha sık tekrarlıyorsa, kusmukta kan varsa ya da halsizlik, iştahsızlık veya ishal eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden muayene gerekir. Ödülden sonra kaşıntı fark ederseniz ödülü kesin ve paketini veteriner hekiminize göstermek için saklayın.

Meyve vermeyi düşünüyorsanız kediler hangi meyveleri yiyebilir yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kediye her gün ödül maması verilir mi?

Evet. Önemli olan, ödüllerden alınan kalorinin günlük toplam kalorinin %10'unu geçmemesi ve bu kalorinin ana mamadan alınacak kaloriden düşülmesidir.

Yavru kediye ödül maması kaç aylıkken verilir?

Kesin bir yaş sınırı yoktur. Yavru kedi anne sütünden kesilip katı mamaya alıştıktan sonra, genellikle 8 haftalıktan itibaren, yavrulara uygun ürünlerle ve çok az miktarda başlanabilir.

Krema ödül maması su içmenin yerine geçer mi?

Hayır. Bir tüp krema ödülü yalnızca birkaç yudum sıvı sağlar. Bu miktar her zaman ulaşılabilir temiz suyun yerini tutmaz.

Ödül maması ana mamanın yerine verilebilir mi?

Hayır. Ödüllerin çoğu tamamlayıcı yemdir ve kedinizin ihtiyaç duyduğu besin öğelerini dengeli biçimde içermez. WSAVA, ödülün hiçbir zaman öğünün yerine geçmemesi gerektiğini vurgular.

Kedi fazla ödül maması yerse ne olur?

Tek seferlik fazlalık bazen geçici bir sindirim rahatsızlığına yol açabilir. Sürekli fazla ödül ise diyetin dengesini bozar ve kilo alımına yol açar.

Ödül maması kedide ishal veya kusma yapar mı?

Yapabilir. Yeni ürüne geçiş, bir içeriğe karşı hassasiyet ya da fazla miktarda ödül tüketimi sindirimi bozabilir. Belirtiler tekrarlıyorsa ödülü kesip veteriner hekiminize danışın.

Sonuç

Ödül maması, doğru ölçüyle kullanıldığında kedinizle aranızdaki bağı güçlendiren değerli bir araçtır. Kedinizin kilosuna göre sınırı bulun, etiketten adedi hesaplayın ve ödülü doğru anda verin. Kediniz özel bir durumdaysa ödül miktarını veteriner hekiminizle belirleyin.

Bu içerik veteriner hekim muayenesinin yerine geçmez.