Yavru ve Yetişkin Kedilerde Aşı ve Aşılama Takvimi

Kedi aşı takvimi yavru kedilerde 6-8. haftada başlar. Karma aşı (FVRCP) 3-4 hafta aralıklarla 16-20. haftaya kadar tekrarlanır. Bu süreçte kuduz aşısı uygulanır ve mikroçip takılır. Yetişkin kedilerde kuduz aşısı Türkiye'de her yıl yasal olarak zorunludur. Karma aşı ise düşük riskli ev kedilerinde veteriner hekim kararıyla 3 yılda bir tekrarlanabilir. Aşıdan sonraki ilk 24-72 saatte hafif uyuşukluk ve iştahsızlık normal kabul edilse de bu duruma eşlik eden solunum güçlüğü, yüzde ani şişlik veya tekrarlayan kusma görürseniz vakit kaybetmeden en yakın veteriner kliniğine gidin.

Kedi sahiplendiğinizde aklınıza gelen ilk sorulardan biri genellikle "Kedi aşı takvimi nasıl olmalı?" olur. Özellikle ilk kez kedi sahiplenenler için yavru aşı takvimi, yetişkin hatırlatma dozları ve bunların Türkiye'de maliyeti kafa karıştırıcı gelebilir. Bu yazıda hafta hafta aşı takvimini, kuduz aşısının detaylarını, mikroçip ile TÜRKVET kaydına ilişkin yasal zorunlulukları bulacaksınız.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Bu yazı WSAVA (Dünya Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri Derneği), AAHA (Amerikan Hayvan Hastaneleri Birliği), Merck Veterinary Manual ve Türkiye'deki 5199 sayılı Kanun temel alınarak hazırlanmıştır. Kediniz için en doğru aşı planını yalnızca onu muayene eden veteriner hekim belirleyebilir.

Kediler Neden Aşılanmalı?

Aşılama, kedinin bağışıklık sistemine bir hastalık etkeninin zayıflatılmış ya da etkisizleştirilmiş bir örneğini kontrollü tanıtma işlemidir. Bu sayede bağışıklık sistemi gerçek virüsle karşılaşmadan önce hafıza hücreleri oluşturur. Kedi hastalıkla karşılaşınca bu hücreler devreye girerek virüsün hızla etkisizleştirilmesini sağlar.

Yavru kediler doğumdan sonra anne sütünün ilk biçimi olan kolostrumdaki maternal antikorlar sayesinde geçici koruma kazanır. Bu koruma 6-8 hafta civarında azalmaya başlar ve bağışıklık penceresi denen kritik dönem açılır. AAHA ve WSAVA aşının haftalar boyunca tekrarlanmasını bu yüzden önerir; maternal antikorların hangi hafta tükeneceği kesin bilinmediği için tek doz yeterli olmaz.

Kediler hastalık belirtilerini saklayabilir. Kedi gençlik hastalığı (panlökopeni) gibi viral hastalıklar birkaç gün içinde ağır seyredebilir. Aşılanmamış kedide bu risk, aşının nadir yan etkileriyle kıyaslanamayacak kadar yüksektir.

Yavru Kedi Aşı Takvimi (Hafta Hafta)

Yavru kedi aşı takvimi, bağışıklık penceresini kapatacak şekilde 2-4 haftalık aralıklarla ilerler. AAHA ve WSAVA kılavuzlarına göre, Türkiye'deki yasal zorunlulukla uyumlu takvim şöyledir:

Birkaç hafta gecikme bağışıklık hafızasını silmez. Hekim genellikle seriye kaldığı yerden devam eder. Ancak iki doz arasında altı haftadan uzun boşluk oluşursa bağışıklık yanıtı yeterince olgunlaşamayabilir ve seri baştan tekrarlanabilir. Bu dönemde yavru kedi maması seçerken protein ve vitamin dengesine dikkat edilmesi, kedinin genel bakımını destekler.

Yetişkin Kedi Aşı Takvimi (Hatırlatma Dozu)

Yetişkinlikte aşılar yavrulukta kurulan bağışıklığı canlı tutar. WSAVA aşıları çekirdek (core) ve yaşam tarzına bağlı (non-core) olarak ikiye ayırır.

Çekirdek (Core) Aşılar

Bu aşılar bulaşıcılığı ve ölüm oranı yüksek hastalıklara karşı korur. Kedinin evden çıkmaması bunları gereksiz kılmaz.

Karma aşı (FVRCP): Panlökopeni, herpesvirüs ve calicivirüse karşı tek enjeksiyonla koruma sağlar. Panlökopeni virüsü dezenfektanlara oldukça dirençlidir ve ayakkabı tabanı gibi yüzeylerle eve taşınabilir. Bu yüzden, evden çıkmayan kediye aşı gerekmezinanışı doğru değildir.

Kuduz aşısı: Kuduz, klinik belirtiler başladıktan sonra %100 ölümcül seyreden, zoonotik bir hastalıktır. Türkiye risk taşıyan bir bölge olarak kabul edildiğinden bu aşı yasal olarak zorunludur.

WSAVA, tek kedili bir evde yaşayan ve dışarı çıkmayan düşük riskli yetişkin kedilerde karma aşının hekim kararıyla 3 yılda bir tekrarlanabileceğini belirtir. Kuduz aşısı Türkiye’de yürürlükte olan mevzuat gereği her yıl yenilenmelidir.

Yaşam Tarzına Bağlı Aşılar

Bu ayrımın yapılması ile tüm aşılar aynı derecede zorunludur yanılgısı ortadan kalkar. Veteriner hekim kedinin çevresel risklerine göre karar verir.

Lösemi (FeLV) aşısı: Dışarı çıkan, çok kedili ortamda yaşayan ya da barınak geçmişi olan kediler için önerilir. Aşı öncesi kedinin virüsü taşımadığını doğrulayan SNAP testi şarttır.

FIV aşısı: Koruyuculuğu sınırlı ve değişken kabul edilir. Ayrıca aşının oluşturduğu antikorlar sonraki testlerde yanlış pozitif sonuçlara yol açabilir. AAFP ve WSAVA bu aşıyı rutin olarak önermez. aşının Türkiye'deki tedariki de sınırlıdır.

Genel bağışıklık desteği için kedi vitamin ve takviye ürünleri hekim onayıyla değerlendirilebilir; aşı yerine geçmez.

Kedi Aşı Fiyatları 2026: Ne Kadar Tutar?

Veteriner ücretleri il veteriner hekimleri odalarının asgari tarifeleri esas alınarak belirlenir; uygulanacak ücretler bölgeye göre değişebilir. Kesin fiyat için kliniğinize danışmanız gerekir. Karma ve lösemi aşıları yalnızca özel kliniklerde veya veteriner fakültelerinde uygulanır. Belediyeler ise genellikle yalnızca kuduz aşısını, sokaktan kedi sahiplenenler için de ücretsiz ya da düşük ücretle uygular.

Türkiye'de Aşıların Yasal Zorunluluğu: Kuduz, Mikroçip ve TÜRKVET Kaydı

Türkiye'de kedi sahiplenmek, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında çeşitli yasal sorumluluklar doğurur. Tüm sahipli kediler, köpekler ve gelincikler mikroçiple kimliklendirilip Tarım ve Orman Bakanlığının PETVET/TÜRKVET veri tabanına kaydedilmelidir. Mikroçip, kürek kemikleri arasına yerleştirilen, pirinç tanesi büyüklüğünde, pilsiz ve zararsız bir kimliklendirme cihazıdır. Mikroçip hakkında merak edilen soruların yanıtını Köpeklere ve Kedilere Çip Takma Zorunluluğu yazımızda bulabilirsiniz.

Kuduz aşısının resmî olarak geçerli sayılması için kedinin mikroçipli olması ve aşı kaydının veteriner hekimin kaşesi ve imzasıyla karneye işlenmesi gerekir. Mikroçipsiz bir kedi için yasal aşı kaydı oluşturulamaz. Kaydını yaptırmayan sahipler idari para cezasıyla karşılaşabilir; güncel tutarı yerel tarım müdürlüğünden teyit edin. Yurt dışına seyahatte kuduz aşısından en az 30 gün sonra antikor titrasyon testi (FAVN) ve ülkeye göre değişen bekleme süresi gerekir; bu süreç birkaç ayı bulabilir.

Aşı Öncesi ve Sonrasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Aşılama kısa sürse de aşılama öncesinde ve sonrasında yapılacak gözlem, aşının etkinliği ve kedinizin konforu açısından önemlidir.

Aşı öncesinde:

• Kedinizin iştahı, dışkısı ve genel hâli normalse randevuya gidin; ishal, hapşırma veya ateş şüphesi varsa önceden kliniğe bilgi verin.
• Ağır parazit yükü bağışıklığı zayıflatabileceğinden, yoğun enfestasyonlu yavrularda parazit tedavisi genellikle aşıdan birkaç gün önce yapılır.
• Karma aşı ve kuduz aşısı aynı seansta farklı bölgelere uygulanabilir; veteriner hekim buna kedinin yaşına ve sağlık geçmişine göre karar verir.
• Karma aşı genellikle zayıflatılmış canlı virüs (MLV) içerir. Gebe kedilere ve aktif FIV veya FeLV enfeksiyonu gibi ağır bağışıklık sorunları bulunan kedilere uygulanmaz.
• Kısırlaştırma planlanıyorsa aşı takviminin operasyondan 2-3 hafta önce tamamlanması önerilir. Anestezi stresi nedeniyle aşılama ve operasyon genellikle aynı gün yapılmaz. Kediler Ne Zaman Kısırlaştırılmalı? yazımızdan detaylı bilgi alabilirsiniz. 
• Uygun bir kedi taşıma çantası kedinin stresini azaltıp güvenliğini sağlar.

Aşı sonrasında:

• İlk 48 saat boyunca kedinizi yıkamaktan, aşırı egzersiz yaptırmaktan ve stresli ortamlarda bulundurmaktan kaçının.
• Olası ani reaksiyona karşı ilk 15-30 dakikayı klinikte geçirmek güvenlidir.
• Bir sonraki tarihi not edin; aşı karnesi bu takibi kolaylaştıran resmî belgenizdir.

Aşı Sonrası Ne Zaman Acile Gidilmeli?

Aşıdan sonraki 24-72 saat içinde hafif uyuşukluk, iştah azalması, düşük ateş ve enjeksiyon bölgesinde hassasiyet görülebilir. Bunlar bağışıklık sisteminin normal çalıştığının işaretidir ve genellikle kendiliğinden geçer.

Aşağıdaki belirtilerden biri varsa derhal en yakın veteriner acil kliniğine gidin:

• Nefes alırken hırıltı, ağzı açık soluma veya boğazda daralma varsa
• Göz kapaklarında, kulak diplerinde veya dudaklarda ani ve asimetrik şişlik varsa
• Tekrarlayan, durdurulamayan kusma veya ishal varsa
• Kediniz aniden yığılıyor, ayağa kalkamıyor veya diş etleri bembeyaz ya da mor bir renk alıyorsa

Bu belirtiler nadir görülen ancak dakikalar içinde ağırlaşabilen bir aşırı duyarlılık reaksiyonuna işaret edebilir. Vakit kaybetmeden en yakın veteriner acil kliniğine ulaşın.

Aşı yerinde mercimek büyüklüğünde, sert ve ağrısız bir şişlik (granülom) oluşması sık görülür ve bu şişlik genellikle birkaç hafta içinde kendiliğinden kaybolur. İlk haftalarda tek başına endişe nedeni değildir. Veteriner onkolojisindeki "3-2-1 kuralına" göre şişlik 3 aydan uzun süredir varsa, 2 santimetreden büyükse ya da 1 aysonra küçülmek yerine büyüyorsa hekiminize gösterin. Bu ölçüt nadir görülen aşı yeri sarkomunu zararsız şişliklerden ayırt eder.

Sık Sorulan Sorular

Kedilerde aşılama riskli midir?

Sağlıklı bir kediye hekim tarafından uygulanan aşılar genel olarak güvenlidir. En sık görülen etkiler hafif hassasiyet, geçici hâlsizlik ve iştah azalmasıdır. Ciddi alerjik reaksiyonlar nadirdir ama ilk saatlerde kedinizi gözlemlemeniz önemlidir.

Evden hiç çıkmayan kediye aşı gerekli mi?

Evet. Panlökopeni virüsü ayakkabı veya kıyafetle eve taşınabilir. Kedinin dışarı çıkması gerekmez. Bu yüzden çekirdek aşılar ev kedileri dâhil tüm kediler için önerilir.

Kedi aşı takvimi gecikirse veya aşılar hiç yapılmazsa ne olur?

Birkaç haftalık gecikme bağışıklık hafızasını genellikle silmez. Hekim seriye kaldığı yerden devam edebilir. Aşıların uzun süre gecikmesi veya hiç yapılmaması ise kediyi bulaşıcı hastalıklara karşı korumasız bırakır; böyle bir durumda güncel aşılama planını veteriner hekiminizle birlikte belirleyin.

Kedi aşı fiyatları neden klinikten kliniğe değişiyor?

Fiyatlar il veteriner hekimleri odalarının asgari tarifeleri, kliniğin bulunduğu bölge ve ek testler gibi etkenlere göre değişir.

Kedilere kuduz aşısı yaptırmak Türkiye'de yasal olarak zorunlu mu?

Evet. 5199 sayılı Kanun ve ilgili veteriner mevzuatı gereğince kuduz aşısı tüm sahipli kediler için yasal bir zorunluluktur ve mikroçip ile PETVET kaydı üzerinden belgelenir.

Kedi aşı karnesi ve mikroçip kaydı olmadan aşı geçerli sayılır mı?

Hayır. Kuduz aşısının resmî olarak geçerli sayılması için kedinin mikroçipli olması ve aşı kaydının veteriner hekimin onayıyla karneye işlenmesi gerekir; mikroçipsiz bir kedi için yasal aşı kaydı oluşturulamaz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Kediniz için doğru aşı takvimini veteriner hekiminizle birlikte belirleyin, güncel yasal yükümlülükleri yetkili kurumlardan teyit edin; acil bir belirti görürseniz derhal veteriner kliniğine başvurun.

Kaynaklar

https://www.aaha.org/resources/2020-aahaaafp-feline-vaccination-guidelines/faqs-5/

https://www.sheltermedicine.com/library/resources/vaccination-in-animal-shelters

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10459272/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11148925/

https://www.tarimorman.gov.tr/Haber/5652/Sahipli-Hayvanlarin-Dijital-Kimliklendirilmesi

https://istanbul.tarimorman.gov.tr/Haber/1528/Sahipli-Kedi-Ve-Kopeklerin-Kimliklendirilmesi-Zorunlu-Olacak

https://animalhealth.boehringer-ingelheim.com/pets/feline/products/vaccines/purevax

https://wsava.org/wp-content/uploads/2020/01/WSAVA-Vaccination-Guidelines-2015.pdf